Praca dyplomowa - Etyka - część 11

Discover the power of herbs with herbcoast.co.uk - my new online store for all your herbal needs! We've got an extensive selection of high-quality herbs, including all the essential herbs for sleep, relaxation, and energy, as well as many others to help with various ailments. From echinacea to turmeric, we've got you covered. Shop now and experience the natural healing properties of herbs!

Praca dyplomowa - Etyka - część 11

Odrębna kwestia z zakresu etyki zawodowej to kwestia kodeksów. Wielu dysku­tantów do nich sprowadza całą kwestię, a mając zastrzeżenia do samej idei kodeksu -- neguje i sens etyki zawodowej.

Są wszakże zawody, które bądź się ubiegają o takie spisane, wyrażone w postaci publikacji zestawy deontologiczne, a więc klasyczne kodeksy, które je formułują w swym środowisku, lub, którym się je serwuje z, zewnątrz, aby uczytelnić i uwierzytel­nić moralnie ich role zawodowe, powinności, oraz oczekiwania-prawa do określo­nych wobec nich oczekiwań - ze strony społecznej, odbiorców ich usług. Są to za­wody powołane do tworzenia lub ochrony oraz realizacji wartości szczególnie istot­nych, podstawowych, związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb zbiorowości i jednostek ludzkich. Takich jak życie i zdrowie, prawda i sprawiedli­wość, wolność i godność, bezpieczeństwo, integralna osobowość. Nie jest dziełem przypadku, że właśnie na gruncie zawodów nauczycieli, uczonych, służby zdrowia, prawników, dziennikarzy, ludzi trudniących się biznesem, także polityków, parla­mentarzystów itp. powstają wspomniane komisje zajmujące się postawami moralny­mi reprezentantów tych grup, lub ogólniej problematyką etyki swych profesji, np. etyką biznesu lub reklamy.

Wymagania zawarte w tych kodeksach (także niepisanych) bywają przy tym różnie formułowane. Jedne z nich mają postać zakazów, określają to, czego na gruncie danego zawodu nie wolno, nie powinno się czynić. Pełnią one funkcje profilaktyczne - przestrzegają przed pokusami moralnymi, jakie szczególnie w danym zawodzie łatwo, np. przed korupcją, wykorzystaniem stanowiska dla celów prywatnych, nieuczciwością. Inne zasady występujące w kodeksach za­wodowych mają postać nakazów, dotyczą właśnie chronienia tych wartości ­wewnątrz grupy, wobec odbiorców jej usług, przedmiotów oddziaływania, a tak­że wobec społeczeństwa jako całości.

O konkretnej treści etyki zawodowej, o jej strukturze, układzie hierarchicz­nym, brzmieniu jej poszczególnych zasad decyduje wiele czynników. Należą do nich zwłaszcza:

• ewentualne tradycje danego zawodu, wartości moralne zrośnięte na trwałe z jego funkcjonowaniem, niezależnie od zmian zachodzących w strukturze społecznej czy w warunkach technicznych wykonywania zawodu;
• warunki zewnętrzne funkcjonowania danego zawodu: konkretne warunki życia i potrzeby danego społeczeństwa, a również warunki techniczne wykonywania zawodu; - charakter zadań danego zawodu i ich społeczna ranga, miejsce, jakie ten zawód zajmuje w społecznym podziale pracy;
• uprawnienia danego zawodu, które są pochodnymi spełnianych funkcji. Te upraw­nienia nakładają na przedstawicieli poszczególnych zawodów określone powinno­ści moralne, ale mogą też stwarzać okazję do swoistych nadużyć;
• struktura wewnętrzna danego zawodu, układ powiązań i zależności między­ludzkich.

CZY BIZNES JEST ZAWODEM?

Czy ludzi biznesu można potraktować jako grupę zawodową, a etykę biznesu jako odmianę etyki zawodowej`? Kryteriami pozwalającymi wyróżnić poszczególne zawody są głównie kwalifi­kacje i funkcje pełnione przez ich przedstawicieli, których łączy jednakowy stosu­nek do przedmiotu pracy. Przy określaniu jakiejś grupy społecznej jako grupy zawo­dowej bierze się głównie pod uwagę:

a) trwałość wykonywanych czynności wydzie­lonych w ramach społecznego podziału pracy,

b) czerpanie środków do życia z wykonywania tych czynności,

c) określone kwalifikacje i umiejętności zawodowe danej grupy i

d) związek prestiżu i pozycji społecznej jednostki i grupy z wykony­wanymi czynnościami oraz położeniem materialnym.

W zależności od rozwoju warunków społeczno-ustrojowych i cywilizacyjnych zmia­nie ulega miejsce poszczególnych grup zawodowych na skali ich prestiżu w wyobra­żeniach potocznych, co świadczy także o zmianie aspiracji społecznych, zwłaszcza mło­dzieży. Wskazują na to m.in. wyniki - zasługujące na miano ciekawostki - sondażu przeprowadzonego w Rosji wśród młodzieży między czternastym i siedemnastym ro­kiem rycia. Uczestnicy sondażu na skali prestiżu umieścili trzydzieści sześć zawodów. Na pierwszym miejscu zaszeregowano księgowego, na drugim prawnika, na trzecim bankiera, a na czwartym biznesmena. Miejsce osiemnaste zajął... płatny zabójca, prosty­tutka dwudzieste czwarte, następne naukowiec i nauczyciel, trzydzieste drugie inżynier, potem oficer, trzydzieste piąte urzędnik, a ostatnie kosmonauta. W sondażu zaś przepro­wadzonym dziesięć lat temu wśród uczniów szkół średnich w ZSRR pierwsze miejsce zajmowali kosmonauta, inżynier, oficer (z prasy, listopad 1997).

Ludzi biznesu nie można oczywiście utożsamić ściśle z określoną grupą zawo­dową, chociaż stosowane bywa określenie "zawód biznesmena", ("etyka zawodu biznesmena"). Częściej mówi się właśnie o "ludziach biznesu'', "świecie biznesu" itp. Wszak biznes to zarówno właściciele (współwłaściciele, akcjonariusze), a więc pracodawcy - jak i zatrudnieni pracownicy. Biznes obejmuje różne zawody ­menedżera, prawnika, księgowego, sprzedawcy, także lekarza itp. Stanowią go jed­nostki ludzkie oraz zwarte ich grupy. Korporacje, stowarzyszenia, także zakłady pracy, firmy, spółki, banki. Biznes działa we wszelkich dziedzinach życia gospodarczego i szerzej - społecznego. Od produkcji dóbr materialnych i przedsiębiorstw je wytwa­rzających, firm handlowych i transportowych, przez rzemiosło, usługi w zakresie ochrony zdrowia, edukacyjno-oświatowe, turystyczne, prawnicze, doradztwo i kon­sulting, np. w sprawach podatkowych, agencje ochroniarskie i wywiadowcze, do tzw. przemysłu rozrywkowego, sportowego, usług pogrzebowych itp.

Amerykański miesięcznik "Workig Woman" opublikował listę 2~ nowych zawo­dów dających kobietom szansę na błyskotliwą karierę i wysokie zarobki. Są wśród nich m.in. zawody: lobbisty, broniącego interesów firm i grup zawodowych, biblio­tekarza w firmie, kwestarza zdobywającego pieniądze dla firm nie nastawionych na zysk, koordynatora kontaktów z pracownikami, konsultanta do spraw zarządzania, a także menedżera środowiska, inżyniera systemowego, sprzedawcy kart kredytowych. Wśród 22 nowych zawodów, jakie rząd francuski pragnie utworzyć dla bezrobot­nych, znajduje się np. agent przyjaznej atmosfery w środkach komunikacji zbioro­wej (z prasy).

Sens pochodzącego z języka angielskiego terminu "biznes'' (ang. business - interes, businessman - człowiek interesu) wiąże się z prywatną własnością kapitału, z wolną gospodarką rynkową, inicjatywą podmiotów gospodarujących i ponoszonym przez nie ryzykiem własnym. Inaczej: to działalność dochodowa wymagająca kapitału i własnej inicjatywy, przedsiębiorczości. Potocznie zaś biznes, to działalność "własna", "na swo­im" - stan posiadania i wykonywania w związku z tym stanem czegoś, co przynosi do­chód. Z biznesem wiąże się też nie tylko ryzyko, ale i niezbędną siłę przebicia".

Sprawy tej złożoności i wieloukładowej struktury biznesu są oczywiste i nie wy­magają szerszych analiz. Już tak pobieżne ich zasygnalizowanie skłania do wniosku, że etyka biznesu jest jedynie spokrewniona z etyką zawodową - jest to jednak swoista, odrębna kategoria.

Etykę biznesu utożsamia się niekiedy z etyką życia gospodarczego w ogólności lub z etyką gospodarczą. Nie wydaje się to jednak w pełni uzasadnione. Pojęcie "etyka życia gospodarczego" jest znacznie szersze niż pojęcie "etyka biznesu". To pierwsze odnosi się wszak do całości życia gospodarczego -- do systemu własności. także do udziału w tym życiu instytucji państwa, przedsiębiorstw państwowych, wiej­skich gospodarstw rodzinnych, międzypaństwowych organizacji gospodarczych. Etyka życia gospodarczego obejmuje też-w naszych warunkach-politykę prywa­tyzacji i reprywatyzacji, politykę budżetową, cen ustalanych przez instytucje rządo­we. W etyce tej jest miejsce na oceny form własności, wolnego rynku, zysku. Także na szerszą koncepcję pracy, sprawiedliwości.

Etyka biznesu nie podejmuje zagadnień związanych z moralną oceną gospodarki ryn­kowej, na przykład wpływu, jaki mają mechanizmy rynkowe na hierarchie wartości czło­wieka, na jego system potrzeb, nie zajmuje się kwalifikacją etyczną uprawiania określo­nych zawodów. Przyjmuje natomiast własność prywatną, wolny rynek i jego instrumenty -pieniądz, zysk - za obiektywne fakty i próbuje określić zgodne z etyką zasady rzetelne­go i uczciwego funkcjonowania na nim podmiotów gospodarczych.

Stosowanie tych różnych określeń jest w pewnym sensie kwestią konwencji, co do stosowanego nazewnictwa - wszak przedmiot oglądu i ocen pozostaje w zasadzie ten sam. Za posługiwaniem się terminem: "etyka biznesu" (również zaczerpniętym z języka angielskiego) przemawia i to, że sytuuje on problem na gruncie refleksji światowej.

Discover the power of herbs with herbcoast.co.uk - my new online store for all your herbal needs! We've got an extensive selection of high-quality herbs, including all the essential herbs for sleep, relaxation, and energy, as well as many others to help with various ailments. From echinacea to turmeric, we've got you covered. Shop now and experience the natural healing properties of herbs!