Praca dyplomowa - Etyka - część 13

Discover the power of herbs with herbcoast.co.uk - my new online store for all your herbal needs! We've got an extensive selection of high-quality herbs, including all the essential herbs for sleep, relaxation, and energy, as well as many others to help with various ailments. From echinacea to turmeric, we've got you covered. Shop now and experience the natural healing properties of herbs!

Praca dyplomowa - Etyka - część 13

Wyodrębniona wiedza określana jako etyka biznesu formowała się w drugiej połowie XIX i XX w. Za symboliczny moment jej powstania przyjmuje się wydanie w r. 1870 przez papieża Benedykta XIV encykliki "Vix perwenit", dotyczącej li­chwy. Następne osiemdziesięciolecie to pionierski okres rozwoju tej etyki. Nie ist­niała ona jeszcze wprawdzie jako wyodrębniona dyscyplina, ale pojawiały się prace z tej dziedziny-filozofów, ekonomistów, teologów. Np. w 1926 r. E. Lord, wykła­dowca Boston Uniwersity, opublikował książkę pt. "The Fundamentals of Business Ethics'' (New York), w której, na podstawie wieloletnich obserwacji i dyskusji, wy­łożył podstawowe zasady moralne ówczesnego biznesu. W latach sześćdziesiątych, a zwłaszcza siedemdziesiątych, nastąpiło już wyodrębnienie się etyki biznesu jako samodzielnej dziedziny badawczej. Miały na to wpływ zarówno burzliwe wyda­rzenia polityczne w świecie, jak i gwałtowana ekspansja biznesu w skali światowej, a zarazem rozwój świadomości niekorzystnych następstw tych procesów dla ludz­kości i środowiska przyrodniczego.

W latach osiemdziesiątych zaznacza się gwałtowny wzrost zainteresowań etyką biznesu. Jest to widoczne w całym świecie, choć głównie w USA oraz Kanadzie. Powstają liczne placówki badawcze z tej dziedziny, a na uczelniach wyspecjalizo­wane kierunki studiów z dziedziny etyki biznesu.

Pojawiają się liczne kodeksy etyczne koncernów, firm, poszczególnych dziedzin i rodzajów biznesu.

W Stanach Zjednoczonych swe etyczne kodeksy postępowania ma wiele przed­siębiorstw i firm. Kodeksy te różnią się treścią, zakresem i charakterem zawartych w nich zasad moralnych. Istnienie takich kodeksów nie oznacza, że każda firma stosu­je się do przyjętych w nich reguł. Stopień ich praktycznej stosowalności pozwala określać stopień uczciwości danej firmy. Samo zaś istnienie takich kodeksów daje podstawę kontrahentom, akcjonariuszom, klientom, społeczeństwu w ogóle, by żądać od firmy zgodności w działaniu z przyjętymi w kodeksie zobowiązaniami.

Pojawia się wiele dokumentów - sprawozdań - dotyczących zagadnień etycz­nych w biznesie, opracowywanych przez organizacje biznesu -takie np., jak "Ethics Resours Center" w Stanach Zjednoczonych, czy "Institute of Business Ethics" w Wielkiej Brytanii.

Wiele norm o charakterze etycznym zaleca ONZ-owska Komisja do Spraw Koncernów Ponadnarodowych, np. powstrzymywanie się od praktyk korupcyjnych, ochronę konsumenta, respektowanie praw człowieka, dbałość o środowisko. Istnieje Kodeks Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) określający zasady produkcji i sprze­daży pokarmu dla niemowląt, obowiązujące w skali światowej. Podobny zasięg mają kodeksy postępowania w przemyśle chemicznym, dotyczące również m.in. bezpie­czeństwa w zakresie produkcji i dystrybucji środków chemicznych.

Rozwija się etyka biznesu jako dyscyplina naukowa - uprawia ją wielu teorety­ków. Ukazują się czasopisma naukowe z tego zakresu. Bogata też jest literatura przed­miotu, także w Polsce. (Wykaz tej literatury zamieszczony jest w publikacji.,Etyka biznesu" - red. J. Dietl, W. Gasparski). W Polsce wiele poświęconych etyce biznesu tekstów zamieszczają m.in. takie czasopisma, jak "Aida Media", ,.Businessman ma­gazine", "Ekonomista", "Prakseologia", "Przegląd Organizacji". a także prasa co­dzienna. Istnieje wiele stowarzyszeń w rodzaju ,.European Business Ethics Network" podejmujących te zagadnienia. Jego zbiorowym polskim członkiem jest Zespół Ety­ki Biznesu Towarzystwa Naukowego Prakseologii. W r. 1994 naukowcy skupieni w tym Zespole spotkali się, na zaproszenie Fundacji Ekonomicznej Przedsiębiorczości, na konferencji naukowej w Łodzi, w której udział wzięli wykładowcy etyki biznesu uczelni wyższych w Polsce. Rezultatem tej konferencji stała się m.in. wspomniana, obszerna publikacja p.t. "Etyka biznesu". (red. J. Dietl, W. Gasparski). Działają m.in. wyznaniowe organizacje etyczne, np. Międzynarodowa Unia Chrześcijańska Kierowników Biznesu z siedzibą w Brukseli. W r. 1997 został uchwalony przez VI Walne Zgromadzenie związ­ków Banków Polskich kodeks dobrej praktyki bankowej.

Odbywa się też wiele konferencji, sympozjów i seminariów poświęconych tej problematyce. W r. 1992 w Stanach Zjednoczonych odbyła się Międzynarodowa

Konferencja nt. Etyki Biznesu, która zgromadziła ponad 300 uczestników z dwu­dziestu dwóch krajów. Na VI Ogólnopolskim Zjeździe Filozoficznym (Toruń 1995) wśród wielu sekcji znalazła się też sekcja etyki biznesu. Istnieje Komitet Edukacji Rynku Pracy i Etyki Zawodowej Krajowej Izby Gospodarczej. W pewnym sensie etyka biznesu staje się modna, co wynika nie tylko z mechanicznego naśladownic­twa, ale ze zrozumienia jej konieczności i rangi.

Tracą powoli podstawę utyskiwania, iż etyki nie uczy się w szkołach biznesu i zarządzania, skoro wiele z nich wprowadza do swych programów zajęcia z tej dzie­dziny, powstają też katedry - zakłady - etyki biznesu. Nie znaczy to, iż nie mają racji ci, którzy zwracają uwagę na niski poziom wiedzy etycznej naszego społeczeństwa, a w ogóle do spraw etyki przywiązuje się nadal niewielką wagę.

W naszym kraju nie upowszechniła się jeszcze praktyka opracowywania swych kodeksów przez poszczególne firmy, choć próby takie są już podejmowane, zwłasz­cza przez duże firmy, mające kontrahentów zagranicznych. Z inicjatywy Krajowej Izby Gospodarczej podjęto dyskusję nad projektem "Zasad etyki w działalności go­spodarczej", czyli swoistego kodeksu etycznego. W projekcie mówi się o "dobrych obyczajach", o "moralnych sposobach" uzyskiwania dochodu, "etycznym gospoda­rowaniu", o "godności zawodowej", "honorze kupieckim", zakazie oszukiwania klien­tów itp. Business Center Club - elitarna organizacja polskich przedsiębiorców ­przygotowuje kodeks etyczny dla swoich członków, domagający się niesienia przez nich pomocy słabszym, świadczeń na rzecz ochrony zdrowia, rozwoju nauki i kultu­ry, a przede wszystkim bezwzględnego przestrzegania propagowanych przez klub reguł moralnych. W różnych publikacjach poszczególni autorzy zamieszczają wła­sne projekty kodeksów-czy dekalogów-moralnych dla biznesmenów (właścicieli firm, menedżerów itp.).

Kodeksy etyki biznesu - podobnie jak wszelkie kodeksy etyki zawodowej - nie określają procedur postępowania na zasadzie ścisłych przepisów, urzędowych roz­porządzeń. Stanowią one drogowskaz, wskazujący drogę postępowania moralnie słusznego, ale wymagają subiektywnej aprobaty tej drogi jako właściwej.

5. UWARUNKOWANIA I UZASADNIENIA ETYKI BIZNESU.

Jakie są podstawy, na których wznosi się konstrukcja tej etyki? Jakie racje ją uzasadniają i wspie­rają? Można je ująć w dwie grupy.

Pierwszą stanowią uzasadnienia - racje ogólnoetyczne, aksjologiczne - humanistyczne. Etyka biznesu obejmuje powszechnie uznawane wartości i zasady moralne, wspiera się na nich. Odwołuje się do sumienia - do godności i honoru, poczucia własnej wartości i satysfakcji moralnej. Także do dobra innych ludzi i całego spo­łeczeństwa-do zasad życzliwości, szacunku dla człowieka, solidarności i sprawie­dliwości. Przeciwstawiają się one instrumentalnemu traktowaniu człowieka - pra­cownika, klienta - jako jedynie środka do osiągnięcia własnego celu, sukcesu, zy­sku. Często przywoływany tu jest imperatyw głoszony przez Kanta.

Ta grupa uzasadnień etyki biznesu może być wspierana także przez argumenty teologiczne, religijne. Powołują się na nie m.in. organizacje i stowarzyszenia o cha­rakterze wyznaniowym, ustalające "progi moralne" dla świata biznesu.

Racje moralne mogą być różnie pojmowane. Można je przyjmować np. ze stano­wiska deontologicznego - uznania obowiązku, ustalanego przez określony autorytet: Boga, grupę, charyzmatyczną jednostkę. Można je przyjmować ze stanowiska eudajmonistycznego, przyjmującego, że działanie jest moralne, jeśli prowadzi do szczęścia indywidualnego oraz grupowego. Ze stanowiska personalistycznego, or­ganizującego moralność wokół osoby, rozwoju osobowości, wolności, praw jednostki.

Druga grupa uzasadnień etyki biznesu ma charakter bezpośrednio pragmatycz­ny, utylitarny. Odwołują się one zarówno do interesu własnego, do korzyści, jakie przynosi np. uczciwość w działalności gospodarczej, a także do interesu społeczne­go, do potrzeb rozwoju kraju, jako także czynnika powodzenia w biznesie. Warun­kiem wszak pozyskania niezbędnego zaufania partnerów oraz klientów jest elemen­tarna przyzwoitość, solidność i rzetelność. Współcześnie coraz bardziej utwierdza się przekonanie - znane i w wiekach poprzednich - że wartości te są konieczne dla osiągnięcia celów biznesu. Stosowanie się do wymogów moralnych jest z tego punk­tu widzenia niezbędne dla dotrzymania w życiu gospodarczego kroku potrzebom i warunkom współczesnej cywilizacji.

Discover the power of herbs with herbcoast.co.uk - my new online store for all your herbal needs! We've got an extensive selection of high-quality herbs, including all the essential herbs for sleep, relaxation, and energy, as well as many others to help with various ailments. From echinacea to turmeric, we've got you covered. Shop now and experience the natural healing properties of herbs!