Zasady etyki biznesu
mają wpływać na ograniczenie nieuczciwości w konkurencji. Ale
konieczne jest również przeciwdziałanie instytucjonalne takim
praktykom. Istotną rolę odgrywa tu państwo, jego funkcja
kontrolna. (Spotykane są wezwania do
rządu: "Pozwólcie
nam uczciwie konkurować", domagające się równych praw,
ochrony firm uczciwych). Niezbędne są określone kroki i działania
prawne, zapewniające uczciwy charakter konkurencji. Taką rolę
w naszych warunkach ma spełnić wspomniana ustawa o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji. W sądach toczy się wiele spraw z
oskarżenia o nieuczciwą konkurencję. Prawo przewiduje surową
odpowiedzialność zarówno cywilną, jak i karną, a także
dyscyplinarną, za uprawianie takich praktyk.
Można
wyróżnić, odwołując się do praktyki, pewne typy, modele,
konkurencji: - Konkurencję nieuczciwą, brutalną, bez powściągów
i hamulców, "na śmierć i życie", na eliminację,
zniszczenie drugiej strony, prowadzoną metodą chwyć, jak chwycić
możesz". Może ona przynieść doraźne rezultaty - w sumie
jest dla wszystkich szkodliwa.
- Konkurencję lojalną, zdrową, ostrą, ale uczciwą i prowadzoną przy pomocy legalnych środków, kulturalną, ambitną, mającą wyłonić to, co lepsze i tego, kto lepszy. I jest to model wart propagowania.
- Konkurencję życzliwą, przyjazną, zakładającą nawet współdziałanie, współpracę, wzajemną pomoc konkurencyjnych stron w słusznych zamierzeniach - jest ona raczej trudna do realizacji.
7. PRAKTYKI
KORUPCYJNE.
Korupcja należy do
zjawisk powszechnych nie tylko w świecie biznesu, ale w całym
społeczeństwie. Do zjawisk moralnie negatywnych oraz
szkodliwych, na które wszyscy narzekają, wielu jest w nie
uwikłanych - i wobec których wszyscy czują się bezradni.
Działalność
gospodarcza, zwłaszcza w warunkach transformacji, jest szczególnie
podatna na praktyki korupcyjne, co wiąże się także z konieczną
konkurencją. Jest w tej działalności zjawiskiem często
spotykanym-i równie szczególnie uciążliwym. A współcześnie
jest to problem ogólnoświatowy-w całym świecie częste i głośne
są-w gospodarce i polityce, a zwłaszcza na styku tych dwóch
dziedzin - skandale korupcyjne.
Korupcja (łac.
cnrruptio - zepsucie, skażenie) - to tyle co przekupstwo stosowane
przez jednych, (łapówka) i sprzedajność jako cecha innych.
(Szerzej pojęcie to oznacza ogólne zepsucie, zgniliznę moralną,
rozluźnienie zasad moralnych w społeczeństwie).
Z dorocznego raportu
(za rok 1997) niemieckiej organizacji Transparency International,
oceniającej ryzyko inwestycyjne związane z korupcją we wszystkich
krajach świata wynika, że Polska jest krajem bardziej
skorumpowanym niż np. Czechy czy Węgry, i zajęła na liście
krajów skorumpowanych 29 miejsce. Za Polską znalazły się
cztery kraje europejskie: Włochy, Turcja, Rumunia i Rosja.
Najbardziej uczciwie robi się interesy w krajach skandynawskich
- Dania, Finlandia i Szwecja zajęły w raporcie pierwsze miejsca (z
prasy).
W odniesieniu do
biznesu zjawisko to polega na dążeniu do osiągnięcia korzyści
(np. koncesji, zakupu intratnego obiektu, pozyskanie kontraktu,
zamówienia, a także pożądanych informacji) drogą przekupstwa
określonych decydentów urzędników lub polityków, czy pracowników
konkurencyjnych firm.
Różne są formy
przekupstwa urzędników, zgodnie z niemieckim przysłowiem:
Związek biznesu i
polityki oraz administracji państwowej na tej płaszczyźnie jest
szczególnie groźny - rodzi brak realnej konkurencyjności w
gospodarce i upadek uczciwości zarówno w gospodarce, jak i
polityce.
Toteż
w sierpniu 1997 r. za radą Senatu Sejm zaostrzył nową już ustawę
antykorupcyjną, wprowadzając m.in. zasadę, iż urzędnik państwowy
po odejściu z funkcji nie będzie mógł przez rok podjąć pracy w
firmie, wobec której podejmował decyzje urzędowe.
8. ETYKA REKLAMY.
Reklama jest
nieodłącznym elementem działalności gospodarczej - i
warunkiem jej rozwoju oraz efektywności. Toteż istnieje wiele
publikacji poświęconych istocie, celom, rodzajom, technikom
skutecznej reklamy. Istnieje też wiele publikacji poświęconych
etyce reklamowej, istnieją wyodrębnione z całości etyki biznesu
kodeksy etyki reklamy oraz wyspecjalizowane instytucje zajmujące się
tym zagadnieniem, stojące na straży uczciwej reklamy,
usiłujące przeciwdziałać reklamie nierzetelnej. Ustalane są
granice dopuszczalnych "chwytów" reklamowych.
Na powszechność
reklamy wpływ wywiera zarówno rozwój działalności gospodarczej,
wzrost konkurencji między producentami różnych dóbr oraz
producentami dóbr takich samych, jak i rozwój środków i technik
masowej komunikacji. Reklamy są wszędzie - reklamowane jest
wszystko.
Toteż problemem jest
nie tylko techniczna jakość i skuteczność reklamy, ale i jej
aspekt moralny - moralna ocena stosowanych w niej środków i metod
oraz ich społecznych skutków. Aspekt ten sprowadza się do kwestii
uczciwej, rzetelnej reklamy, ta kwestia zaś do prawdziwości i
kłamstwa w reklamie.
Istnieje cały syndrom
możliwych, celowo stosowanych form kłamstwa w reklamie, często
subtelnych i trudnych do wychwycenia. Można do nich zaliczyć m.in.
wprowadzającą w błąd prezentację dóbr, mylące wykorzystanie
metod i danych naukowych, wysnuwanie fałszywych wniosków z
prawdziwych danych i faktów, tendencyjne redagowanie
informacji, polegające na odwracaniu uwagi, unikanie szczegółów
istotnie zmieniających sens oferty itp.
W reklamie stosowane są
półprawdy, zafałszowania i retusze, zwodnicze fotografie.
Wykorzystywane bywają bezwartościowe - rzekome - świadectwa
naukowe, propagowane fałszywe przyczyny określonych skutków,
rozbudzane są nadmierne oczekiwania odbiorców (np. w dziedzinie
odchudzania czy kosmetyków), stosowane wieloznaczne pojęcia
(np. "zdrowa żywność", "naturalna żywność"),
których odbiorca nie jest w stanie jednoznacznie odczytać, które
wprowadzają co w błąd.
Dyskusyjna - podejrzana
moralnie - jest reklama oddziałująca na podświadomość
odbiorców, stosowana w telewizji i radiu. Podobnie reklama
przesadna, drapieżna, szokująca, np. na przyulicznych
billboardach. Problemem istotnym jest reklama kierowana do
dzieci.
Tych
kwestii też zasadniczo dotyczą moralne rygory i
ograniczenia
nakładane na reklamę. Ich istotą jest zasada elementarnej
prawdziwości, a także zasada wyrażająca się w zawołaniu:
po pierwsze - nie szkodzie, stosowana w medycynie.
Jeszcze w ubiegłym
wieku ograniczeń tych nie stosowano. Działała natomiast wyrosła z
liberalnej myśli w ekonomii zasada: "Caveat emptor" -niech
się strzeże kupujący. Ale praktyka-zamęt i powszechne
oszustwa-wymusiła te ograniczenia. Reklama stała się
przedmiotem "szczególnej troski" - tym bardziej, że tak
łatwo w niej o oszustwa upowszechniane na szeroką skalę, że
cienka jest w niej, trudno postrzegalna, granica między kłamstwem a
stosowaniem środków przyciągających uwagę klienta.
Szczególnie zaś newralgiczny punkt stanowi reklama środków
spożywczych i lekarstw.I tak w USA już w r. 191 I powstała
American Adwertising Federation - stowarzyszenie agencji
reklamowych, usiłujące przeciwdziałać nieuczciwym chwytom
reklamowym. W 191~1 r. pojawiła się Federal Trade Commision, z jej
inicjatywy w kilka lat później uznano kłamstwo w reklamie za
niezgodne z prawem. W następnych latach powoływano do życia wiele
takich organizacji i stowarzyszeń kontrolujących reklamę. Dzisiaj
jest ich kilkadziesiąt. Mają one prawo i obowiązek wykrywania
kłamliwych reklam-podobnie jest w Europie. Toteż dzisiaj mówi się,
że w krajach zachodnich właśnie reklama jest jednym z najbardziej
"czystych" moralnie działów biznesu.
Również w Polsce trwa
proces uetycznienia reklamy, przy wykorzystaniu doświadczeń
zachodnich. Opracowany został m.in. przez Polską Korporację
Reklamy oraz Międzynarodowe Stowarzyszenie Reklamy, przy udziale
twórców reklam, Polski Kodeks Postępowania w dziedzinie Reklamy.
Zakazuje on odwoływania się do przesądów, wywoływania lęku,
propagowania przemocy, dyskryminacji politycznej, rasowej,
religijnej itp. Reklama nie może m.in. wprowadzać w błąd, podawać
kłamliwych danych, godzić w konkurenta, "ogłupiać"
konsumenta, naśladować reklam znajdujących się już w obiegu.
Istnieje Rada Reklamy.
Etyczną problematykę reklamy podejmuje miesięcznik ,.Media
Polska". Działalność reklamowa jest regulowana w ustawach,
rozporządzeniach Krąjowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz
zarządzeniach resortowych. Działalnością reklamową nadawców
zajmuje się departament Reklamy Biura KRRiTV, który zajmuje się
m.in.:
- opiniowaniem wniosków o koncesję w zakresie reklamy,
- tworzeniem projektów aktów prawnych regulujących działalność reklamową, - analizą i oceną działalności nadawców reklamy,
- oceną społecznej akceptacji działalności reklamowej oraz współpracą z ośrodkami badania opinii publicznej, agencjami reklamowymi, ośrodkami naukowymi zajmującymi się marketingiem i reklamą.
Discover the power of herbs with herbcoast.co.uk - my new online store for all your herbal needs! We've got an extensive selection of high-quality herbs, including all the essential herbs for sleep, relaxation, and energy, as well as many others to help with various ailments. From echinacea to turmeric, we've got you covered. Shop now and experience the natural healing properties of herbs!
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz