Introducing herbcoast.co.uk - your one-stop-shop for all your herbal needs! We've got a wide range of high-quality herbs, including all the essential herbs for sleep, relaxation, and energy. Whether you're looking for valerian root for a good night's sleep, or ginseng for an energy boost, we've got you covered. Visit our online store today and experience the power of herbs!
Stopień ubóstwa w Polsce w latach 1993-1996 - Praca dyplomowa - część 4
Stopień ubóstwa w Polsce w latach 1993-1996 - Praca dyplomowa - część 4
Tabela.
Odsetek osób w gospodarstwach domowych w miastach i na wsi
znajdujących się poniżej relatywnej granicy ubóstwa według cech
społeczno- ekonomicznych w 1996 r.
| Wyszczególnienie | Odsetek osób poniżej relatywnej granicy ubóstwa | |
Miasta
|
Wieś
|
|
| Ogółem |
9,3
|
21,2
|
| Według liczby osób w gospodarstwie domowym | ||
| 1 osobowe |
3,1
|
12,2
|
| 2 osobowe |
3,8
|
8,6
|
| 3 osobowe |
5,3
|
11,9
|
| 4 osobowe |
8,2
|
17
|
| 5 osobowe |
16,5
|
23,5
|
| 6 i więcej osobowe |
29,8
|
33,4
|
| Według typu biologicznego gospodarstwa | ||
| Małżeństwa: | ||
| bez dzieci na utrzymaniu |
2,8
|
7,4
|
| z 1 dzieckiem |
4,4
|
10,4
|
| z 2 dzieci |
7,7
|
14,9
|
| z 3 dzieci |
17
|
23,6
|
| z 4 i więcej dzieci |
36
|
39,7
|
| Matka lub ojciec z dziećmi |
9,5
|
17,7
|
| Według wieku głowy gospodarstwa domowego | ||
| 34 lata i mniej |
12,5
|
22,5
|
| 35-44 lata |
11,3
|
22,5
|
| 45-54 lata |
7,4
|
22
|
| 55-64 lata |
5,8
|
15,6
|
| 65 lat i więcej |
5,7
|
18,9
|
| Według poziomu wykształcenia głowy gospodarstwa domowego | ||
| Wyższe |
0,9
|
5,4
|
| Średnie |
5,3
|
10,6
|
| Zasadnicze |
12,6
|
22,7
|
| Podstawowe i bez wyk. |
17,1
|
25,8
|
Żródło:
Wskaźniki ubóstwa w świetle badań budżetów gospodarstw
domowych,
GUS, Warszawa 1997, s. 42.
Rodziny utrzymujące
się z niezarobkowych źródeł to grupa społeczno-ekonomiczna
gospodarstw domowych najbardziej zagrożona ubóstwem. W 1996 roku w
tej grupie odsetek osób, których miesięczne wydatki były niższe
od relatywnej granicy ubóstwa wyniósł ok. 57%.
Tabela.
Wybrane wskaźniki dotyczące warunków życia gospodarstw domowych
pozostających poniżej relatywnej granicy ubóstwa w miastach i na
wsi w 1996 r.
| Wyszczególnienie | Gospodarstwa domowe pozostające poniżej relatywnej granicy ubóstwa | |
Miasta
|
Wieś
|
|
| Wydatki - przeciętny miesięczny poziom wydatków w zł na jednostkę ekwiwalentną |
ok.
193
|
ok.
190
|
| Struktura wydatków - udział wydatków na poszczególne grupy potrzeb w ogólnych wydatkach gospodarstw domowych w % | ||
| Żywność |
55,4
|
62,7
|
| Odzież |
3,5
|
4,9
|
| Mieszkanie |
20,3
|
10,9
|
| Koszty użytkowania mieszkania |
19,0
|
9,5
|
| Ochrona zdrowia |
2,2
|
2,5
|
| Higiena osobista |
3,2
|
3,0
|
| Oświata |
2,1
|
1,9
|
| Kultura i wypoczynek |
2,7
|
1,9
|
| Transport i łączność |
3,7
|
5,3
|
Źródło: Wskaźniki ubóstwa w świetle badań budżetów gospodarstw domowych, GUS, Warszawa 1997, s. 45.
Szacuje się, że w
1996 roku wśród populacji ubogich (ok. 5,4 mln osób wg kryterium
relatywnego) około 1,4 miliona osób było ubogimi przynajmniej od
1993 roku. Ubóstwem trwałym najbardziej zagrożone są rodziny
wielodzietne, gospodarstwa domowe o niskim poziomie wykształcenia,
dotknięte bezrobociem, zwłaszcza te mieszkające na wsi i w małych
miastach.
Ubóstwo trwałe jest
głębsze niż przeciętne w danym roku. Szacuje się, iż wydatki
osób pozostających w ubóstwie w latach 1993 - 1996 były o 28%
niższe od wydatków określonych dla relatywnej granicy ubóstwa.
Wydatki
gospodarstw domowych zagrożonych ubóstwem trwałym kształtowały
się na granicy przetrwania biologicznego (minimum egzystencji); trzy
czwarte budżetu tych rodzin stanowiły wydatki na żywność i
opłaty mieszkaniowe.
Gospodarstwa zagrożone
ubóstwem trwałym charakteryzują się niskim poziomem i
niekorzystną strukturą konsumpcji oraz gorszym niż w pozostałych
gospodarstwach warunkami mieszkaniowymi i słabszym wyposażeniem w
dobra trwałe.
W 1996 roku najwyższym
odsetkiem ubogich charakteryzował się makroregion Środkowo-Wschodni
- ok. 19%. Wyższymi od przeciętnej krajowej wskaźnikami ubóstwa
odznaczały się makroregiony: Północny, Północno-Wschodni,
Południowo-Wschodni oraz Środkowo-Zachodni.
Relatywnie najniższą
stopę ubóstwa odnotowano w makroregionach Stołecznym i Południowym
- ok. 10%.
Należy jednak
zaznaczyć, iż w makroregionach istnieje bardzo duże zróżnicowanie
stopnia ubóstwa, nie tylko na poziomie województw, ale również w
poszczególnych miejscowościach.
IV. Wnioski.
- Ubóstwo jest zjawiskiem wielowymiarowym, a szacunki jego skali zależą od przyjętych kryteriów oceny. Zgodnie z wynikami badań Banku Światowego i Głównego Urzędu Statystycznego ubóstwo znacznie częściej dotyczy mieszkańców wsi. Ubóstwo najsilniej koreluje z bezrobociem, miejscem zamieszkania na wsi i w małym mieście, typem rodziny, niskim poziomem wykształcenia.
- Badacze obserwują niepokojące zjawisko utrwalania się, dziedziczenia ubóstwa, co w konsekwencji prowadzi do degradacji rodziny pod względem materialnym i społecznym. Liczbę osób żyjących w tzw. ubóstwie trwałym w latach 1993 - 96 szacuje się na ok. 2 mln. osób.
- Ludność wiejska jest szczególnie narażona na utrwalanie się ubóstwa ponieważ ma gorszy dostęp do infrastruktury społecznej i technicznej, jest gorzej wykształcona, a dominującym typem gospodarstwa domowego są liczebne gospodarstwa domowe (w 1996 r. przeciętna wielkość gospodarstwa rolników wynosiła 4,24 osoby, a pracowników użytkujących gospodarstwo rolne - 4,84 osoby).
Materiały
źródłowe:
- Bożena Gulbicka, Grażyna Niewęgłowska, Poziom życia ludności wiejskiej, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Warszawa 1995.
- Ubóstwo w świetle badań budżetów gospodarstw domowych, GUS, Warszawa 1996.
- Statystyczny opis życia 1990 -1995, GUS, Warszawa 1997.
- Polska '96. Habitat a rozwój społeczny, Fundacja Zabezpieczenia Społecznego, Warszawa 1996.
- Danuta Trzcińska, Sytuacja gospodarstw domowych w latach dziewięćdziesiątych, „Wiadomości Statystyczne" nr 12, GUS, Warszawa, grudzień 1997.
- Wskaźniki ubóstwa w świetle badań budżetów gospodarstw domowych, GUS, Departament Warunków Życia, Warszawa 1997.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz