Stopień ubóstwa w Polsce w latach 1993-1996 - Praca dyplomowa - część 3

Introducing herbcoast.co.uk - your one-stop-shop for all your herbal needs! We've got a wide range of high-quality herbs, including all the essential herbs for sleep, relaxation, and energy. Whether you're looking for valerian root for a good night's sleep, or ginseng for an energy boost, we've got you covered. Visit our online store today and experience the power of herbs!

Stopień ubóstwa w Polsce w latach 1993-1996 - Praca dyplomowa - część 3

III. Skala ubóstwa w świetle przeprowadzonych badań w latach 1993 – 1996.

W latach osiemdziesiątych ubóstwo dotyczyło przede wszystkim rodzin emeryckich i dysfunkcyjnych (tzw. rodzin patologicznych). W latach dziewięćdziesiątych najczęstszą przyczyną marginalizacji rodzin i rozszerzania się skali ubóstwa stanowi bezrobocie i zbyt niskie dochody gospodarstw domowych.

Badania poziomu ubóstwa prowadzone w latach dziewięćdziesiątych przez różne ośrodki naukowe jednoznacznie wskazują, iż zagrożenie ubóstwem najsilniej koreluje ze względnie młodym wiekiem, niskim poziomem wykształcenia, miejscem zamieszkania w małym mieście i na wsi oraz z wielkością gospodarstwa domowego.

Istotnym wyznacznikiem biedy jest również typ rodziny. Najwyższe zagrożenie ubóstwem istnieje w rodzinach wielodzietnych. Najbardziej zagrożone ubóstwem są rodziny z trojgiem i więcej dzieci, w następnej kolejności rodziny niepełne i rodziny osób starszych utrzymujących się ze świadczeń emerytalno-rentowych.

W latach osiemdziesiątych i na początku lat dziewięćdziesiątych obserwowano rozszerzanie się sfery ubóstwa i wzrost zagrożenia ubóstwem. W latach 1995 - 1996 tendencja ta uległa zahamowaniu. Odsetek osób żyjących poniżej minimum egzystencji spadł z 6,4% w 1994 r. do 4,3% w 1996 r. Odsetek osób żyjących w sferze niedostatku, poniżej minimum socjalnego zmniejszył się z około 58% w 1995 r. do około 47% w 1996 r. Zasięg ubóstwa relatywnego kształtował się w tym czasie na poziomie 13-14%.

W 1996 roku 47% osób w Polsce żyło w gospodarstwach domowych, w których poziom wydatków był niższy od minimum socjalnego, 14% osób (ok. 5,4 mln) żyło w rodzinach, w których poziom wydatków był niższy od relatywnej granicy ubóstwa, a 4,3% (ok.1,7 mln) osób żyło w rodzinach, których wydatki były niższe od minimum egzystencji. W okresie transformacji pogorszyła się sytuacja rodzin powiązanych z rolnictwem. Dochody tych gospodarstw domowych były w 1996 r. o ok. 13 - 19% niższe niż dochody rodzin pracowniczych, podczas gdy na początku zmian ustrojowych przewyższały dochody pracownicze o 3 - 6%.

Raport Banku Światowego

W raporcie Banku Światowego Poverty in Poland - (Ubóstwo w Polsce), opublikowanego w 1994 r. jako granice ubóstwa przyjęto:

• najniższą emeryturę i rentę,
• minimalną płacę.

Według kryterium najniższej emerytury oceniono, iż 14,4% ludności w Polsce można uznać za ubogą, tj. ok. 5,5 mln osób. Według kryterium minimalnej płacy oceniono, iż 26,2% ludności można uznać za ubogą, tj. ok. 10 mln osób.

Według kryterium wieku wśród ubogich:

• ludność w wieku produkcyjnym stanowiła - 61%,
• dzieci stanowiły - 34%,
• ludzie starsi stanowili - 5%.

Według kryterium grupy społeczno-ekonomicznej wśród ubogich:

• pracownicy stanowili - 38%,
• rolnicy stanowili - 17%,
• chłoporobotnicy stanowili - 12%.

Według raportu Banku Światowego 60% ogółu ubogich osób w kraju mieszka na wsi, co stanowi 22,1% ogółu mieszkańców wsi, czyli że co 5 mieszkaniec wsi w Polsce jest człowiekiem ubogim.

Badania Głównego Urzędu Statystycznego

Od 1991 roku Główny Urząd Statystyczny prowadzi badania budżetów domowych, które służą m.in. szacowaniu frakcji (odsetek, stopa ubóstwa, zasięg) ludności ubogiej oraz do opisu cech tej populacji.

Na podstawie tych badań szacuje się, iż w latach 1993 - 1996 odsetek osób wchodzących w skład gospodarstw domowych, w których przeciętne miesięczne wydatki były niższe od przyjętej relatywnej linii ubóstwa wynosił:

• w 1993 r. - 12,0%
• w 1994 r. - 13,5%
• w 1995 r. - 12,8%
• w 1996 r. - 14,0 %

Odsetek osób w gospodarstwach domowych znajdujących się poniżej relatywnej linii ubóstwa według miejsca zamieszkania w 1996 r. przedstawiał się następująco:

Miasta:
500 tys. i więcej	4,0%
200 - 500 tys.	7,5%
100 - 200 tys.	8,0%
20 - 100 tys.	10,6%
20 tys. i mniej	14,8%
Wieś:	21,2%

Największe różnice między miastem i wsią w stopniu zagrożenia ubóstwem dotyczą gospodarstw jednoosobowych, rodzin osób starszych oraz gospodarstw, w których głowa rodziny miała wyższe wykształcenie; najmniejsze dotyczą rodzin wielodzietnych.

W 1996 roku mieszkańcy wsi stanowili około 60% ogółu osób żyjących w Polsce w sferze ubóstwa relatywnego.

W populacji ubogich żyjących na wsi:

• ok. 27% stanowiły osoby z gospodarstw pracowników,
  ok. 21,1% stanowiły osoby z gospodarstw rolników,
• ok. 21% stanowiły osoby z gospodarstw emerytów i rencistów,
• ok.16% stanowiły osoby z gospodarstw pracowników użytkujących gospodarstwo rolne,
• ok.12% stanowiły osoby z gospodarstw utrzymujących się z niezarobkowych źródeł (głównie z zasiłków dla bezrobotnych oraz świadczeń społecznych).

Introducing herbcoast.co.uk - your one-stop-shop for all your herbal needs! We've got a wide range of high-quality herbs, including all the essential herbs for sleep, relaxation, and energy. Whether you're looking for valerian root for a good night's sleep, or ginseng for an energy boost, we've got you covered. Visit our online store today and experience the power of herbs!