środa, 29 lipca 2015

Praca dyplomowa - Etyka - część 18



Współcześnie przed nieuczciwymi praktykami reklamowymi starają się chronić zarówno przepisy tworzone przez samych przedsiębiorców oraz panele reklamo­we, jak i środki masowego przekazu, instytucje państwowe, organizacje konsumenc­kie. Ograniczenia dotyczą zaś sposobów reklamowania dóbr i usług, form oddziały­wania na odbiorcę, asortymentu reklamowanych dóbr.
W Polsce istnieje obecnie 12 aktów prawnych regulujących działalność reklamową.

9. BIZNES I OCHRONA ŚRODOWISKA NATURALNEGO.
W warun­kach współczesnych tzw. zagrożenia cywilizacyjne, a zwłaszcza dewastacja śro­dowiska przyrodniczego, stały się równe zagrożeniom militarnym - możliwości użyczana powszechną skalę broni termonuklearnej. W obu przypadkach mogą one prowadzić do unicestwienia gatunku ludzkiego.

Problem zagrożeń i ochrony środowiska jest szerokim problemem społecznym samym w sobie. Zajmuje się nim wiele organizacji i stowarzyszeń międzynarodo­wych i krajowych, a także wiele dyscyplin naukowych - przyrodniczych, technicz­nych, społecznych. Także filozofia i etyka. Dzisiaj rozwija się więc nie tylko np.
inżynieria ochrony środowiska czy ekonomia, ale też filozofia i etytyka (lub bioetyka), których przedmiotem jest właśnie środowisko (lub życie w ogó­le), jego zagrożenia i ochrona.
Życie gospodarcze - wydobycie surowców i wytwarzanie, dymy i gazy, transport i spaliny, konsumpcja, odpady technologiczne i spożywcze itp. - pozostaje w szcze­gólnej relacji ze środowiskiem przyrodniczym: jest w podstawowym zakresie odpo­wiedzialne za jego dewastacje. Za zatruwanie ziemi, wody, powietrza i pożywie­nia, wyniszczanie lasów, rabunek surowców naturalnych. I na nim też spoczywa głów­ny ciężar odpowiedzialności za jego ochronę - ono ma współcześnie najwięcej możliwości w tym zakresie, władne jest przywracać środowisku naturalny stan, eli­minować dokonane już zniszczenia.
Problematyka ta zasługuje, rzecz jasna, na szerokie potraktowanie. Tutaj jednak­że możemy ją jedynie skrótowo zasygnalizować.
Można ją sprowadzać do konkretnych przejawów działania indywidualnej przedsię­biorczości, lub ujmować w makro-kategoriach cywilizacji przemysłowej. Można ją wyrażać w sensie etycznym, poprzez szczegółowe rygory i zalecenia dotyczące "przyjazne­go" wobec przyrody działania. Ale można ją też należy ujmować na szerszej, filozo­ficznej już, światopoglądowej płaszczyźnie koncepcji i strategii rozwoju społecznego, postępu, dobra i szczęścia, miejsca i roli gatunku ludzkiego w świecie.

Po jednej stronie umiejscowić tu można drapieżne w swej istocie koncepcje walki z przyrodą, nieograniczonego panowania nad nią i eksploatacji jej dóbr. Także koncepcje "nieograniczonego wzrostu" gospodarczego, utożsamianego z postępem i drogą ku lepszemu życiu ludzkości, z usuwaniem nędzy, głodu i cierpień, oraz z maksymalizacją konsumpcji, gromadzeniem i używaniem rze­czy jako warunku powszechnego szczęścia.
Po drugiej zaś stronie coraz powszechniejsze i głośniejsze są przestrogi ­zawarte np. w raportach Klubu Rzymskiego, iż nieograniczona eksploatacja przy­rody, zużycie energii, produkcja odpadów i zatrucie środowiska naturalnego, emisja gazów itp. prowadzą nieuchronnie do totalnej klęski (np. efektów ciepl­nych, czym zajmowała się m.in. międzynarodowa konferencja w Kioto, grudzień 1997). Towarzyszą temu koncepcje ograniczania produkcji i konsumpcji (czemu sprzeciwiają się kraje biedne i cywilizacyjnie zacofane), eliminowania nędzy i głodu, skrajności ekonomicznych w świecie przez bardziej równomierną i spra­wiedliwą dystrybucję wytwarzanych dóbr i nieszkodliwej dla środowiska tech­nologii. Jest to idea "zrównoważonego rozwoju" wszystkich państw, mająca za­pewnić ludzkości wyższą jakość życia.
Skoligacone z tymi koncepcjami są międzynarodowe i rządowe programy i regu­lacje prawne z zakresu ochrony środowiska. Także wymagania moralne odnoszące się do podmiotów gospodarczych i organizatorów życia gospodarczego. Głównymi są tu postulaty społecznej odpowiedzialności za stan środowiska, przewidywania szkodliwych skutków swoich działań, a zatem i powstrzymywania się od wytwarza­nia i dystrybucji produktów mogących szkodzić ludziom lub środowisku.
Za swoisty kodeks etyczny określający obowiązki ludzi wobec przyrody, a zwłasz­cza zasady postępowania wobec środowiska przyrodniczego w toku działalności gospodarczej uważa się "Deklarację z Rio w sprawie środowiska i rozwoju". Zosta­ła ona przyjęta na konferencji ONZ "Środowisko i rozwój" (zwanej też "szczyt Zie­mi"), która odbyła się w czerwcu 1992 r. w Rio de Janeiro- uczestniczyło w niej ok. 160 państw, w tym i Polska. W "Deklaracji" zawarto 27 zasad mających obowiązy­wać w całym świecie w erze ekologicznej i zapewniać zdrowe, wolne i twórcze życie ludzi w hannonii ze środowiskiem przyrodniczym.
W różnych propozycjach kodeksów dla biznesmena można znaleźć zwłaszcza takie postulaty moralne z dziedziny ochrony środowiska:
- Tak działać, aby nigdy nie przyczynić się do niszczenia środowiska naturalnego. - Nie produkować niczego, co mogłoby zagraiać życiu Iub zdrowiu ludzkiemu. A ma tu miejsce, po stronie negatywów, zarówno brak kompetencji, niewiedza,

działanie nieracjonalne, a także niedbalstwo i lekkomyślność - jak i świadoma, ce­lowa działalność gospodarcza prowadząca do dewastacji przyrody (np. przysłowio­wy "handel odpadami", import trujących odpadów, zaśmiecanie nimi środowiska).
Tutaj jednakże zaczynają się istotne dylematy. Ograniczenia i wymagania moral­ne często znajdują się bowiem w sprzeczności z dążeniem do zysku, z rentownością, czy wręcz "utrzymaniem się przy życiu" danego przedsiębiorstwa. Dotyczy to nie tylko poszczególnych finn, ale i gospodarek całych krajów.

10. PROBLEM ODPOWIEDZIALIYOŚCI.
Wartość i zasada odpowiedzialno­ści należy do centralnych kategorii w etyce biznesu - podobnie zresztą jak w etyce ogólnej. Można ją porównać do kategorii wolności, godności, sprawiedliwości, uczci­wości. Ma ona aspekt zarówno prawny, jak i moralny.
Odpowiedzialność pojmowana bywa jako cecha szczególna, znamionująca czło­wieczeństwo. " Być człowiekiem, to znaczy być odpowiedzialnym" (Staint - Exupe­ry). Odnosi się ją do człowieka w ogóle, do każdej jego roli i funkcji. Ale akcentuje się ją zwłaszcza w odniesieniu do ludzi wywierających istotny wpływ na życie i los innych ludzi oraz całego społeczeństwa, czy nawet ludzkości. Taka odpowiedzial­ność ciąży np. na uczonych, politykach, przedsiębiorcach, menedżerach.
Mówił M. Weber: "W polityce obowiązuje nie etyka pryncypiów, ale etyka odpowiedzialności. Odpowiedzialności nie za intencje, lecz za skutki działania". Dyskusyjne jest w tym stwierdzeniu określenie "etyka pryncypiów". Pryncypia etyczne są niezbędne i w polityce, i w życiu gospodarczym. Ważne są także intencje. Z całą zaś pewnością kwestię odpowiedzialności za skutki działania odnieść można również do sfery biznesu.
Pojęcie odpowiedzialności ma wiele znaczeń. Stosuje się je m.in. do wyróżnie­nia, jak wyżej zaznaczono, istotnych społecznie funkcji, zadań. Mówimy o odpo­wiedzialnych funkcjach, rolach, stanowiskach, pozycjach zajmowanych w państwie, nauce, administracji, w przedsiębiorstwie.
Pojęcie to odnosi się również do całości postępowania człowieka, do jego zacho­wań. W tym sensie mówi się o człowieku odpowiedzialnym - zachowującym się
odpowiedzialnie, podejmującym odpowiedzialne decyzje, przewidującym skutki swoich postępków i decyzji.
Najczęściej odpowiedzialność kojarzy się z ponoszeniem konsekwencji swo­ich czynów - z ponoszeniem odpowiedzialności wobec kogoś - za swe decyzje, dokonania, zachowania. Wiąże się to m.in. z kwestiami winy i kary - lub zasłu­gi i nagrody. To rozumienie odpowiedzialności ma także wyraźny sens prawny -(odpowiedzialność karna, dyscyplinarna, finansowa, organizacyjna itp.). istotne znaczenie ma tu odpowiedzialność moralna. Taką odpowiedzialność ponosi się przed sobą przed swym sumieniem. Ale także przed określonymi wspólnota­mi. W biznesie np. - przed pracodawcą, firmą, załogą, wspólnikami, akcjonariu­szami, klientami. Przed społeczeństwem jako całością. Wymaga to rozwiniętego poczucia odpowiedzialności i sprawiedliwości. Zdolności i odwagi przyznania się do błędu i winy, poniesienia konsekwencji. (W handlu np. jest to kwestia rzetelnego potraktowania reklamacji, wymiany wadliwego towaru, czy choćby przeproszenia klienta).
Szczególną formą ponoszenia odpowiedzialności jest np. bankructwo, upadek przedsiębiorstwa. Ale bankructwo celowe, fałszywe jest formą ucieczki od odpo­wiedzialności, uchronienia się przed nią, a także nieuczciwej gry.

Autor: o

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Subskrybuj: Komentarze do posta (Atom)